बस्तीबीच जनावर हिँड्ने बाटो : याे कस्ताे खेलाँची?


विचार
आयोमेल संवाददाता
वैकल्पिक सरकार बन्न नदिने महन्थ–राजेन्द्रको प्रयास होला त…

काठमाडौं राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले गठबन्धनको सरकार बनाउन दिएको समयसीमा बिहीबार

आयोमेल संवाददाता
उपत्यकामा बिहीबारदेखि अत्यावश्यकबाहेक कार्यालय बन्द

काठमाडौं–काठमाडौँ उपत्यकामा बिहीबारदेखि अत्यावश्यकबाहेक कार्यालय बन्द हुने भएको छ। काठमाडौँका

आयोमेल संवाददाता
महामारीले लखेटिरहँदा चीनसँग किन भाग्दैछन् ओली?

काठमाडौं उपत्यकामा ‘निषेधाज्ञा’ जारी गर्ने तयारी भइरहेका बेला सरकारले भारतसँग


मानव बस्ती भएका ठाउँमा सायदै जंगली जनावर आउँदैनन्। आइहाले पनि खुला रूपमा हिँड्ने अवस्था हुन्न। किनकि, खुला रूपमा हिँड्ने जनावरबाट मानव शिकार हुन सक्छन्। 

तर, कैलालीमा मानव बस्ती भएकै स्थानमा जंगली जनावरका लागि वैकल्पिक मार्ग निर्माण गर्ने सरकारी योजना अन्तिम चरणमा पुगेको छ। कैलाली धनगढी, भजनी हुलाकी सडक खण्डअन्तर्गत बसन्ता जैविक करिडोर क्षेत्रमा जंगली जनावर ओहोरदोहोर गर्न बनाइने पुल मानव बस्ती नजिकै निर्माण हुने भएका छन्। पर्याप्त वन क्षेत्र हुँदाहुँदै हुलाकी सडक कार्यालयले मानव बस्ती भएकै स्थानमा जंगली जनावरका लागि आकासे पुल र भूमिगत मार्ग निर्माण गर्ने गरी ठेक्का गर्ने तयारी गरेको छ। 

२०७३ जेठमा कैलालीको धनगढीदेखि भजनीसम्म हुलाकी सडकको ठेक्का सम्झौता भएको थियो। कूल ६२ किलोमिटर हुलाकी राजमार्गमध्ये नाै किलोमिटर सडक बसन्ता जैविकमार्ग क्षेत्रमा पर्दछ। त्यसमध्ये सात किलोमिटर सडकमा ट्र्याक निर्माण भइसकेको छ। दुई किलोमिटर सडक भने विवादका कारण हालसम्म ट्र्याक खोल्न बाँकी छ। उक्त दुई किलोमिटर सडकमा बसन्ता जैविकमार्ग पर्ने भए पनि एकातर्फ भने घनाबस्ती छ। तर, बाँकी सात किलोमिटर सडक क्षेत्र पूरै वनले घेरिएको छ। 

हुलाकी सडक डिभिजन कार्यालयले सात किलोमिटर जंगलमा सामान्य सडक बनाउँदा बस्तीसँगै रहेको दुई किलोमिटर क्षेत्रमा भने जंगली जनावरका लागि ओहोरदोहोर गर्ने वैकल्पिक मार्ग निर्माण गर्ने गरी डिपिआर तयार पारेर ठेक्का दिने तयारी गरेको छ। 

कैलारी गाउँपालिका-५ पवेरासँगै जोडिएको बसन्ता प्रवेशद्वारमै जंगली जनावरका लागि आकासे तथा भूमिगत मार्ग निर्माण गर्ने गरी हुलाकी सडकको डिपिआर तयार पारिएको हो। हुलाकी सडक कार्यालयले सडकको डिजाइनपछि मात्रै सो क्षेत्रमा बस्ती सरेको जनाइरहँदा सो क्षेत्रका स्थानीयले सडकको डिपिआर हुनुअगावै बसन्ता प्रवेशस्थलमा बस्ती रहेको बताएका छन्। 

कैलारी गाउँपालिका-५ का स्थानीय लाजुराम थारुले हुलाकी सडकको डिपिआर निर्माण गर्नुअघि नै हाल जनावरका लागि पुल बनाइने भनिएको स्थानमा बस्ती रहेको बताए। उनले बस्ती भएको क्षेत्रमा जंगली जनावरका लागि मार्ग बनाउँदा मानव र जनावरबीच द्वन्द्व बढ्ने बताए।

‘हामीलाई यस क्षेत्रमा जनावर हिँड्ने मार्ग निर्माण हुँदैछ भन्ने बारेमा बल्ल जानकारी हुँदैछ,’ उनले भने, ‘मानव बस्ती भएको स्थानमा जनावर आउँदैनन्, जंगल भएको क्षेत्रमा पुल निर्माण हुनुपर्छ।’ 

डिभिजन वन कार्यालय धनगढीका प्रमुख रामचन्द्र कँडेलले बस्ती भएको क्षेत्रमा निर्माण गर्ने भनिएको पुलको औचित्य नभएको बताए। पवेराको केही पर घनाजंगल छ,’ डिभिजन प्रमुख कँडेलले भने, ‘पुल निर्माण सो क्षेत्रमा आवश्यक देखिन्छ, बस्तीमा जनावर आउने कुरै हुँदैन।’ उनले बस्ती भएको क्षेत्रमा जनावरका लागि आकासे तथा भूमिगत पुल निर्माण गर्दा जनावर र मानवबीच द्वन्द्व बढ्ने बताए। 

हुलाकी सडक कार्यालय धनगढीका इन्जिनियर पदमबहादुर मडैले सडकको डिपिआर फाइनल भएपछि मात्रै सो क्षेत्रमा मानव बस्ती स्थापित भएको बताए। तर, पुलको डिपिआर भने परिवर्तन नहुने उनले जनाए।

‘पवेराको बसन्तासँगै जोडिएको स्थानमा जंगली जनावरका लागि पुलको डिपिआर तयार पर्दा बस्ती थिएन,’ उनले भने, ‘अहिले घर निर्माण भएका छन्, अब डिपिआर परिवर्तन हुँदैन।’ 

पवेरामा सडकसँगै जोडिएर गएको वन क्षेत्र थोरै छ। तर, बस्ती बढ्ने क्रम तीव्र भइरहेको छ। हाल पुल बन्ने भनिएको स्थानमा यसअघि वनले सडक निर्माण गर्ने अनुमति दिएको थिएन। बसन्ता जैविकमार्गमा पर्ने रुखको विवरण संकलन गर्न फागुन दोस्रोे साता संघीय वन मन्त्रालयले डिभिजन वन कार्यालय धनगढीलाई अनुमति पत्र पठाएको थियो। 

डिभिजन वन कार्यालय प्रमुख कँडेलले सडक निर्माणका लागि हुलाकी सडकलाई यसअघि नै भोगाधिकार भने प्राप्त भइसकेको बताए। रुख कटानीका लागि पुस ११ मा भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात व्यवस्था मन्त्रालयले वन मन्त्रालयलाई फाइल हस्तान्तरण गरेको थियो। उक्त फाइल मन्त्रिपरिषदबाट माघ अन्तिम साता स्वीकृत भए पनि डिभिजन वन कार्यालय धनगढीलाई फागुन ११ मा मात्रै पुगेको हो। 

हुलाकी सडक डिभिजन कार्यालय धनगढीका अनुसार अवरुद्ध बसन्ता जैविकमार्गमा १ सय २१ रुख कटान गर्नुपर्ने छ। उक्त क्षेत्रमा वन्यजन्तु ओहोरदोहोर गर्न आकासे पुल तथा भूमिगत मार्ग निर्माण गरिनुपर्ने भएकाले छुट्टै ठेक्का आह्वान गरिने हुलाकी सडक कार्यालयका इन्जिनियर पदमबहादुर मडैले बताए।

१८ किलोमिटर लामो उक्त सडक निर्माणका लागि टुडिपुडा-चन्द्रा-बसन्ता जेभीले ३१ करोड ५७ लाख रुपैयाँमा ठेक्का पाएको छ। दुई किलोमिटर अवरुद्ध बसन्ता करिडोरबाहेक सडक क्षेत्रको प्रगति हालसम्म ५५ प्रतिशत पूरा भइसकेको इन्जिनियर मडैले बताए।
 


प्रतिक्रिया दिनुहोस्
थप समाचार
वैकल्पिक सरकार बन्न नदिने महन्थ–राजेन्द्रको प्रयास होला त सफल?

काठमाडौं राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले गठबन्धनको सरकार बनाउन दिएको समयसीमा बिहीबार राति ९ बजे सकिँदै छ। भण्डारीले संविधानको धारा ७६ (२)

उपत्यकामा बिहीबारदेखि अत्यावश्यकबाहेक कार्यालय बन्द

काठमाडौं–काठमाडौँ उपत्यकामा बिहीबारदेखि अत्यावश्यकबाहेक कार्यालय बन्द हुने भएको छ। काठमाडौँका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कालीप्रसाद पराजुलीका अनुसार कोभिड–१९ को जोखिम बढ्दो

महामारीले लखेटिरहँदा चीनसँग किन भाग्दैछन् ओली?

काठमाडौं उपत्यकामा ‘निषेधाज्ञा’ जारी गर्ने तयारी भइरहेका बेला सरकारले भारतसँग अक्सिजन ‘सहयोग’ माग्ने निर्णय गर्‍याे। त्यो बेला भारत आफैं अक्सिजन

गण्डकीका मुख्यमन्त्री गुरुङले लिए सपथ

काठमाडौं–गण्डकी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा पुनः नियुक्त भएका पृथ्वी सुब्बा गुरुङले पद तथा गोपनीयताको सपथ लिएका छन्। उनलाई बुधबार साँझ प्रदेश प्रमुख